لیـــــــــــــــراوی

نو یافته هایی از تاریخ و فرهنگ خلیج فارس

 

وبلاگ خاطرات جنگ

 

نوع مطلب :تاریخ جنوب ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

محمدرضا جمالی را همه در گناوه می شناسند به قول خودش 5سال 8ماه جبهه بوده حالا وبلاگی برای خاطراتش زده . او تبارش از روستای چاه تلخ لیراوی است و خاندان آنها اگر کمی بخواهیم تخصصی بحث کنیم در اصل از طوایف کهن لیراوی و از ساکنان روستای داودی هستند. (داودی در حوالی روستای عامری امروزی در شمال لیراوی بوده است.)

 

کلاس سوم راهنمایی بودم پسربچه ی شیطون و با نشاط توی مدرسه فضول کلاس و انگشت نمای معلمان . من و عبدالله و احمدرضا که در طول جنگ شهید شدن هر سه پسر عمو و همیشه با هم بویم بقول اقوام یک روح در سه جسم . روزها و شبها همیشه با هم و کنار هم در یک مدرسه درس میخواندیم . معمولا پول توجیبی خودمان را پس انداز میکردیم و جمعه ها میرفتیم سینما ی ایران یا کیهان فیلم کاراته نگاه میکردیم . آن روزها آبادان شهری بود با تمام زیبایهایش خانه ما هم در منطقه زیبای فرح آباد ایستگاه سه بود. احمدرضا و عبدالله محله کارون زندگی میکردند . من بیشتر وقتها کارون خونه ی عمویم پیش آنان بودم . تازه زمزمه ی انقلاب شده بود در مردم شور و حالی جدید بود . مردم توی شهر تجمع میکردند و بر علیه شاه شعار میدادند ما هم...

ادامه مطلب

سومین کنگره بین المللی دوسالانه خلیج فارس

 

نوع مطلب :برگ هایی از خلیج فارس ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

کنگره بین المللی دوسالانه خلیج فارس فرهنگ ، تمدن و تاریخ اولین بار در اردیبهشت  1386 و سپس آبان1388   و سومین همایش آن در دهم و یازدهم 1391در دانشگاه تهران برگزار شد . 
در اولین همایش مقاله (نقش دیراب در تحولات قرن هشتم خلیج فارس ) توسط اینجانب ارایه و در مجموعه مقالات آن چاپ شد.
در دومین همایش مقاله ( ظهور و سقوط خاندان خلیفات دیلم) را ارایه کردم . که چون مجموعه ی مقالات آن کنگره چاپ نشد ؛ به تازگی در پژوهشنامه خلیج فارس جلد پنجم  این مقاله به همراه آخرین یافته ها و ویرایش مجدد به چاپ رسیده است.
در سومین همایش نیز مقاله ( خاندان ابومهیر در سیر تحولات خلیج فارس از دوره تیموری تا افشار) عصر روز یازدهم اردیبهشت 1391 در تالار کمال ارایه شد و طبق آخرین اطلاع از سوی هیئت علمی کنگره، مجموعه مقالات تا مرداد ماه آماده جهت چاپ خواهد شد در اینجا خلاصه ی سخنرانی ام را برای اطلاع شما عزیزان درج خواهم کرد.

                 « آنچه در این پژوهش بررسی می شود نیمه ی پنهان چگونگی پیدایش  حکومت محلی بوشهر است. بررسی حکومت های محلی خلیج فارس با تکیه بر اسناد باقی مانده از خاندان ابومهیر مشهور به آل مذکور بوشهری؛ نقش عمده ای در پر کردن خلاء های تاریخی دارد. مردم کرانه ی خلیج فارس در حکومت های بومی خود ضمن اطاعت از حکومت مرکزی ایران خود نیز به مبادلات تجاری دریایی کشاورزی  و محافظت از مرز های آبی کشورشان می پرداخته اند . ثبات ایران عصر صفوی باعث قدرت یابی یا تولد حکومت های محلی متعددی در کرانه ی خلیج فارس شد . از سویی دیگر  ارتباطات این حکومت ها گاه با تنش و گاه با پیمان های همکاری و مراودات اقتصادی و اجتماعی همراه بود ، به نحوی که در دو دور ه ی صفویه و افشار دستگاه سیاسی  ، اقتصاد و نیروی نظامی ایران تکیه گاهی مطمئن برای تمامی بنادر و مردم هر دو کرانه شمالی و جنوبی خلیج فارس بود.

سیطره حکومت خاندان ابومُهیر( مشهور به آل مذکور) بر بوشهر و بحرین ،احسا، قطیف و عمان  و حضور تاثیر گذار آنان در ثبات و رونق تجاری تصویری از اقتدار ایرانیان در خلیج فارس است . از دوران پیدایش این خاندان، خوشبختانه اسناد و تک نگاری های بسیاری باقی مانده که پیش از این از سوی محققان ایرانی و مستشرقان مورد توجه قرار نگرفته اند.زیرا در تمامی نوشته ها و تحقیقات جدید فقط به دوره ی زندیه تا قاجار پرداخته شده ولی در این پژوهش  برای نخستین بار بر روند چگونگی ظهور و گسترش قدرت آنان از دوره ی تیموری تا افشار پرتو افکنده می شود. در همین فرصت اندک مبارزات ضد استعماری این خاندان و نقش آنها در تثبیت سیادت دریایی ایران نیز هویدا می شود.





آیین رونمایی از پژوهشنامه خلیج فارس

 

نوع مطلب :برگ هایی از خلیج فارس ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

/ربع قرن نمایشگاه کتاب تهران/

حرف های خلیج فارس برای ایران و اسناد محلی بکر و دست نخورده آن

خبرگزاری فارس: علیرضا خلیفه زاده ضمن اشاره به اینکه خلیج فارس حرف های زیادی برای ایران دارد، افزود: بسیاری از اسناد محلی خلیج فارس تا به امروز بکر و دست نخورده باقی ماند و با این مهم دست یاری به سوی پژوهشگران دراز می کند.

به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس، نشست رونمایی از «پژوهش نامه خلیج فارس» عصر امروز پنجشنبه 21 اردیبهشت با حضور  مجتبی تبریزی نیا، سیامک سرلک و علیرضا خلیفه زاده به عنوان کارشناس در غرفه سرای اهل قلم برگزار شد.


*خلیفه زاده: بسیاری از اسناد محلی خلیج فارس تا به امروز بکر و دست نخورده باقی ماند
علیرضا خلیفه زاده در آئین رونمایی ضمن اشاره به اینکه خلیج فارس حرف های زیادی برای ایران دارد، افزود: بسیاری از اسناد محلی خلیج فارس تا به امروز بکر و دست نخورده باقی ماند و با این مهم دست یاری به سوی پژوهشگران دراز می کند.
این کارشناس در ادامه تصریح کرد: جلد چهارم و پنجم «پژوهشنامه خلیج فارس» دسترنج تلاش محققان کشورمان در حوزه هایی چون مردم شناسی ، جغرافیای تاریخی ، تاریخ سیاسی و باستان شناسی است؛ آنقدر در این زمینه باید تحقیق کنیم که نتایج تحقیقات صادر شود، نه اینکه منتظر پژوهش های سایر کشورها از جمله کشورهای عربی باشیم.
* تبریزی نیا: آغاز جمع آوری مطالب پژوهشنامه در سال 83 در واکنش به تغییر نام خلیج فارس بود
مجتبی تبریزی نیا تهیه کننده مجموعه پژوهشنامه خلیج فارس نیز در این آئین رونمایی ضمن اشاره به جلد چهارم پژوهشنامه و اینکه مرجع و منبع شدن مقالات و استفاده از پژوهشگران بومی و جنوبی کشور از ویژگی های جلد های جدید پژوهشنامه خلیج فارس است، گفت: مجلد چهارم شامل 21مقاله در 560 صفحه و جلد پنجم نیز شامل 24 مقاله در 552 صفحه با موضوعات تاریخی، باستان شناسی، مردم شناسی و نقد و بررسی کتاب روز دهم اردیبهشت ماه جاری همزمان با روز ملی خلیج فارس به چاپ رسید؛ آغاز جمع آوری مطالب پژوهشنامه در سال 83 و در واکنش به تغییر نام خلیج فارس در موسسه «نشنال جغرافی» آغاز شد که این اقدام موسسه یاد شده واکنش ها و اعتراضات بسیاری از ایرانی ها در نقاط مختلف جهان را به همراه داشت .
گفتنی است در این مراسم جلد چهارم و پنجم پژوهشنامه خلیج فارس در سرای اهل قلم بیست و پنجمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران رونمایی شد. انتهای پیام/و


ادامه مطلب

سرای اهل قلم و خلیج فارس

 

نوع مطلب :برگ هایی از خلیج فارس ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

روز پنجشنبه 21 اردیبهشت 1391
  پیرامون پژوهش های خلیج فارس میزگردی در شبستان ، غرفه سرای اهل قلم واقع در نمایشگاه بین المللی کتاب (تهران) برگزار می گردد.
یکی از مدعوین و سخنرانان علیرضا خلیفه زاده از پژوهشگران حوزه ی مطالعات خلیج فارس می باشد.


پرویز خلیجی

 

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

مقاله ای از 65 سال فعالیت پیر مطبوعات خلیج فارس
کلیک کنید اینجا

http://tolou.org/tolounews/img/1230/pa05_0001.jpg


روز ملی خلیج فارس

 

نوع مطلب :عمومی ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

روز ملی خلیج فارس را به همه ی دوستان و پژوهشگران و استادان عرصه ی مطالعات خلیج فارس تبریک می گویم . 

کتاب مسافران پگاه

 

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده



مشروطه خواهان بوشهر

 

نوع مطلب :تاریخ جنوب ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

پاسخ مشروطه خواهان بوشهر در روزنامه مظفری
روی آدرس ها کلیک نمایید:
http://arefk.persiangig.com/15-12020-00010.jpg
http://arefk.persiangig.com/15-12020-00011.jpg
http://arefk.persiangig.com/15-12020-00012.jpg



دانلود مقاله انجمن ولایتی

 

نوع مطلب :تاریخ جنوب ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

برای دانلود مقاله انجمن ولایتی بوشهر  به قلم  علیرضا خلیفه زاده چاپ شده در کتاب ماه تاریخ و جغرافیا شماره 155 اردیبهشت 1390 اینجا کلیک کنید.

یا از طریق پرتال جامع علوم انسانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی اینجا کلیک کنید.


آه علی خان !

 

نوع مطلب :گناوه ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

مطلب زیر را از وبلاگ اشلو گرفته ام.

ماجرای مردی که در کودکی او را درکوچه های اطراف مدرسه ی تل گنبد می دیدیم . این پیرمرد آواره ظاهرا آدم در خانه ی توکل از معاریف باباعلیشاه بود اما نه زن و نه فرزندی . خانه اش روبه روی خانه ی توکل میان خانه دشتیزاده و حیدری قرار داشت. اما گزارش اشلو گناوه :

این مرد را می شناسید او در محله باباعلیشاه زندگی میکرد

              «خیلی وقتها پیش در گناوه درمحله بابا علیشا مردی زندگی می کرد بنام ...برعکس اسم ولقبش او مردی فقیر وژنده پوش وظاهری استثنایی داشت .درکل منحصر به فرد بود چهره ای ترسناک وبرای بچه های انموقع به یک غول تشبیه شده بود .ولی هیچوقت کوچکترین ازاری به کسی نرسانده بود.تا انجا که من به خاطر دارم  تنها زندگی میکرد ودر یک خانه قدیمی ونیمه مخروبه به سرمیبرد .اصلا معلوم نشد که چرا تیپ لباسهایش اینجوری بودوقیافه ای خاص داشت به طوری که اصلا حاضر نمی شد لباسی را انطوری که بود به تن کند وحتما باید قبل از پوشیدن ان را به چند تکه  وانداز ه مختلف پاره کند وبه یک طرز ماهرانه دور خود گره زده وقیافه ای خاص برای خودش تشکیل دهد.اصلا بی مورد از خونه اش بیرون نمیامد مگر برای کار ضروری .فاصله خونه اش با خونه ما زیاد نبود تنها وسیله قابل ذکرش همان فرغون یا به زبان عامیانه ما گاری دستی بود که وقتی برای بردن گندم به اسیاب درکوچه های گلی شهر به را می افتاد صدای چرخ اهنی اش تا کیلومترها انطرفتر به گوش میرسید.با شنیدن این صدا همه بچه ها کوچه را رها کرده وبا سرعت خود را به خونه میرساندن..ما که نفهمیدیم  این انسان کی بود .از کجا امده بود .چرا اینجوری زندگی کرد وچگونه از دنیا رفت ؟...........راستی کی بیشتر ازش میدونه ما منتظرم؟.......»



طرح تسری قانون فوق‌العاده خاص به کارکنان دامپزشکی

 

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

کارمندان سازمان دامپزشکی مشمول فوق‌العاده خاص کارمندان انتقال خون و پزشکی قانونی می‎شوند

یک عضو کمیسیون کشاورزی مجلس گفت: طرح تسری قانون فوق‌العاده خاص کارمندان پزشکی قانونی و انتقال خون به کارکنان دامپزشکی کشور به تصویب اعضای این کمیسیون رسید.

کاظم فرهمند در تشریح نتیجه‌ نشست (سه‌شنبه ۲۸ تیرماه) کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی گفت: در این نشست، طرح تسری قانون فوق‌العاده خاص کارمندان پزشکی قانونی و انتقال خون به کارکنان دامپزشکی مطرح شد و به تصویب اعضای کمیسیون رسید.
نماینده مردم بافق، مهریز، ابر کوه و خاتم در مجلس شورای اسلامی افزود: با توجه به سختی کار کارکنان سازمان دامپزشکی و خطرهای موجود در آن همچون انتقال برخی از بیماری‌های مشترک انسان و حیوان و بسیاری از آلودگی‌ها، طرح تسری قانون فوق‌العاده خاص کارمندان انتقال خون و پزشکی قانونی به کارکنان دامپزشکی به تصویب رسید.
وی تصریح کرد: در این جلسه رئیس سازمان دامپزشکی کشور حضور داشت و در باره موضوع شرایط کاری کارکنان این سازمان برای نمایندگان توضیحاتی را ارائه کرد.
فرهمند با تأکید بر چگونگی تأمین مالی این طرح گفت: اعضای کمیسیون کشاورزی ردیف درآمدی ماده ۱۴ قانون سازمان دامپزشکی را برای تأمین مالی این طرح در نظر گرفتند و تصویب کردند.

دیباچه جلد پنجم پژوهشنامه خلیج فارس

 

نوع مطلب :برگ هایی از خلیج فارس ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

دیباچه

 

چو آمد به نزدیک اروندرود

 

فرستاد زی رودبانان درود

بر آن رودبان گفت پیروزشاه[1]

 

که کشتی برافکن هم اکنون به راه

 

 

 

 

 

(شاهنامه فردوسی،داستان

 ضحاک، سرگذشت فریدون)

 

پنجمین دفتر از مجموعه­ ی «پژوهشنامه خلیج فارس» بر سبک و سیاق دفترهای پیشین، همزمان با دفتر چهارم انتشار یافته است. در اساس قرار بود مجموع مقالات این دو دفتر در یک مجلد منتشر شود. اما حجم زیاد صفحات سبب شد که به دو دفتر تقسیم گردد. یزدان را سپاس که این توفیق نیز حاصل شد و دفتر دیگری از پژوهش­های اندیشمندان این سرزمین زیور طبع گرفت.

یک نگاه سریع به مقالات این جلد و جلدهای پیشین نشان می­ دهد كه تعداد مقالاتی که به مباحث مربوط به «اقتصاد» به طور اعم و بازرگانی و راه­های تجاری و کالاهای مبادلاتی، به طور اخص پرداخته­ اند، بر مقالات دیگر فزونی چشم­گیری دارد. این ویژگی از آن روست که بخش بسیار مهمی از تاریخ خلیج فارس ماهیتاً تاریخ اقتصادی است. در طول سده­ ها، از عصر هخامنشی و اشكانی و ساسانی تا همین چند سده پیش، خلیج فارس به عنوان محور ارتباطی در تجارت میان شرق با غرب، اگر نه یگانه، اما کم­ نظیر بوده است. موقعیت جغرافیایی خلیج فارس در میانه­ ی سه قاره­ ی آسیا، اروپا و آفریقا به گونه­ ای است كه آن را در كانون و در پیوند با هر دو پدیده­ ی دریا و خشكی قرار می­ دهد. از یك سو به واسطه­ ی دریای عمان به اقیانوس هند و از آنجا به شرق آسیا و سواحل شرقی و شمالی آفریقا پیوند می‌یابد و از دیگر سو، به واسطه ی خشكی با غرب آسیا و اروپا در پیوند است. بنابراین نام خلیج فارس بیش و پیش از هر پدیده‌ای با اقتصاد و تجارت گره خورده است. تجارت دریایی، بنادر و جزایر، راه­ ها و اقامت­گاه­ ها، کشتیرانی و کشتی­ سازی، صیادی و غواصی، همه و همه به منزله­ ی عناصر و اجزای فعالیت­های اقتصادی هستند. در قرون اخیر نیز کشف نفت اهمیت اقتصادی این منطقه را چند برابر کرده است. از همین رو بسیاری از مقالات این مجموعه رویکردی اقتصادی، البته از منظری تاریخی به خلیج فارس دارند.

به مانند دفترهای پیشین، این دفتر نیز بر محوریت پژوهش­های «تاریخی» استوار شده است؛ از همین رو فصل نخست شامل چهارده مقاله­ ی تاریخی است. مقاله­ هایی در زمینه­ی «باستان شناسی» (دو مقاله) و «مردم شناسی» (شش مقاله) نیز فصل­های دوم و سوم را تشكیل می­دهند و پایان بخش دفتر نیز «نقد و معرفی کتاب» با دو مقاله است. به این ترتیب در دفتر پنجم بیست و چهار مقاله به شرح زیر فراهم آمده است:

الف) پژوهش­های تاریخی:

1.   نخستین مقاله با عنوان «كاسی‌ها در خلیج فارس»، درباره­ی یکی از کهن­ترین اقوام خلیج فارس، یعنی «کاسی­ها» است؛ قومی ایرانی که در هزاره‌ی دوم پیش از میلاد از زاگرس میانی و لرستان امروزی به سرزمین «میان‌رودان» تاختند و از آنجا بر کرانه­ های شمال خلیج فارس و سرزمین بحرین امروزی چیره شدند.

2.   قلمروهای سواحل شمالی خلیج فارس در قرون نخستین اسلامی را «سیف» می­ نامیدند. محدوده ­ی یکی از آنها به نام «سیف صفار» که منطبق با بوشهر امروزی بوده به درستی روشن نیست. نویسنده­ ی مقاله­ ی دوم که ««سیف صفار» در كرانه­ ی شمالی خلیج فارس» نام دارد، تلاش کرده است با استفاده از منابع تاریخی و یافته­ های باستان­شناسی، حدود آن را روشن سازد.

3.   مقاله ­ی «قایقرانی میان نخلستان: تصویر جامعه، اقتصاد و راه­های مواصلاتی حوزه­ ی اروندرود در سفرنامه­ ی ناصرخسرو» تلاشی است برای بازشناسی حیات اجتماعی و اقتصادی منطقه­ ی اروند رود و رأس خلیج فارس از خلال سفرنامه­ ی ناصرخسرو در قرن پنجم هجری که شهرهایی همچون لحسا، بحرین، بصره، اُبُلّه و عبادان را شامل می­ شود.

4.   نویسنده مقاله­ ی «تجارت و شبكه­ ی راه‌های تجاری هرموز قبل از ورود پرتغالی­ ها» به بررسی چگونگی رشد و شکوفایی هرموز، علل افول بندر سیراف و جزیره­ ی کیش، راه­ های تجاری و کالاهای بازرگانی و کانون­ های مبادلاتی داخلی ایران در دوران شکوفایی اقتصادی هرموز پرداخته است.

5.   مقاله­ ی «تداوم جایگاه اقتصادی جزیره­ی كیش پس از سقوط ملوك بنی قیصر» درباره­ ی نقش بازرگانی جزیره­ی کیش در قرن هفتم هجری است که در آن نویسنده نشان داده است که حتی سقوط ملوک «بنی قیصر» تأثیری در تداوم حیات اقتصادی جزیره کیش نداشته است.

6.   در مقاله­ی «دكترین شاه عباس در خلیج فارس؛ از آغاز فرمانروایی تا نبرد هرموز» نویسنده با بررسی دوران سلطنت شاه عباس کبیر، از زمان رسیدن به قدرت تا فتح هرموز، اقدامات و سیاست­های این شاه مقتدر صفوی برای احیای قدرت ایران در خلیج فارس و زمینه­ ها و شرایط بازپس­گیری هرموز و اخراج پرتغالی­ها را مورد ارزیابی قرار داده است.

7.   در مقاله­ ی « تحولات اقتصادی خلیج فارس در دوره­ ی افول صفویه»، تغییر و تحولات اقتصادی خلیج فارس در دوره­ی شاه سلیمان و شاه سلطان حسین (1077-1135ﻫ.ق / 1666- 1722م) مورد بررسی قرار گرفته و علاوه بر ارزیابی کمّی اقلام تجاری و شاخص­های اقتصادی، روابط اقتصادی آخرین شاهان صفوی با دولت­های انگلستان، فرانسه، هلند و پرتغال تجزیه و تحلیل شده است.

8.   «خلیفات» از خاندان­ های حکومتگر محلی در بندر دیلم بودند که از اواخر دوره­ ی صفوی تا اوایل قاجاریه حاکمیت محلی داشتند. مقاله­ ی«ظهور و سقوط خلیفات بندر دیلم»، تاریخ این خاندان را از لابلای متون تاریخی بازیابی نموده است.



ادامه مطلب

دیباچه جلد چهارم پژوهشنامه خلیج فارس

 

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

 

دیباچه

 

 

ببین این شگفتی که دهقان چه گفت

 

بدانگه که بگشاد راز از نهفت

به شهر کجاران به دریای پارس

 

چه گوید ز بالا و پهنای پارس

 

 

(شاهنامه فردوسی)

 

چهارمین دفتر از مجموعه پژوهش­های خلیج فارس پیش روی شماست. سپاس یزدان پاک که بار دیگر توفیق را رفیق ساخت تا از پسِ نزدیک به یک سال تلاش مستمر، تحفه­ای تقدیم علاقمندان و ایران دوستان و پژوهشگران حوزه خلیج فارس نماییم.



ادامه مطلب

جلد چهارم و پنجم پژوهشنامه خلیج فارس

 

نوع مطلب :برگ هایی از خلیج فارس ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

پایگاه اطلاع رسانی تبیان نیوز :

مجتبی تبریزنیا نویسنده و گرداورنده پژوهشنامه خلیج فارس در گفتگو با خبرنگار مهر، گفت: جدیدترین مجلدات این پژوهشنامه که جلد چهارم و پنجم آن خواهند بود، به طور همزمان منتشر خواهند شد که هرکدام از این دو جلد حجمی میان 500 تا 550 صفحه خواهند داشت. هر دو جلد حاوی مقالاتی در زمینه باستان‌شناسی، مردم‌شناسی و دیگر مسائل مربوط به خلیج فارس هستند.

وی افزود: دفتر یا جلد چهارم پژوهشنامه، 22 مقاله را در بر می‌گیرد که 16 مقاله آن تاریخی هستند و براساس تقسیم‌بندی دوره‌های تاریخی ایران نوشته شده‌اند. به عنوان مثال این مقاله‌ها دوره‌های تاریخی اشکانی، قرون نخستین اسلامی، عصر سلجوقی، صفویه، از حکومت صفویان تا قاجاریان و تعدادی مقاله درباره عصر قاجار را مستغرق می‌کنند. چند مقاله از مطالب تاریخی این دفتر پژوهشنامه هم درباره زمان حکومت پهلویان و عصر معاصر است. چندین مقاله این دفتر هم درباره شورای همکاری خلیج‌فارس است. علاوه بر این مقالات، تحقیقی هم متکی بر اسناد مربوط به خلیج‌فارس در زمان پهلویان در این جلد چاپ خواهد شد.

این محقق در ادامه گفت: جلد پنجم هم 25 مقاله را شامل می‌شودکه به لحاظ ساختاری مانند مقالات جلد چهارم هستند و 15 مقاله آن پژوهشی تاریخی هستند و از منظر مقطع تاریخی هم از زمان ایران باستان تا سال‌های معاصر را پوشش می‌دهند. تعدادی از مقالات این جلد،‌ درباره مردم‌شناسی و فرهنگ عامه مردم خلیج‌فارس هستند که تعدادشان 6 مقاله است. موضوع 2 مقاله باستان‌شناسی و 2 نقد کتاب هم درباره خلیج‌فارس در این جلد درج خواهد شد.

تبریزنیا گفت: در تدوین مجلدات این پژوهشنامه تلاش کردم، مسائل را به صورت موضوعی مطرح کنم و همان‌طور که از جلد اول تا سوم مشخص است، موضوعات مربوط به خلیج فارس در این مجموعه به صورت جزئی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. هرچند مقاله‌های به روز در این کار مد نظر بوده‌اند، اما بنای تهیه پژوهشنامه از ابتدا بر مطالعات گذشته‌نگر گذاشته شد. به علاوه سعی شد تا از موضوعات سیاسی و مساله نام خلیج فارس که ممکن است از نظر محققان یک موضوع تکراری به نظر برسد، پرهیز شود و ماهیت و اطلاعات سازنده تاریخی درباره خلیج‌فارس، مورد توجه قرار بگیرد.

گرداورنده پژوهشنامه خلیج فارس گفت: جلد چهارم و پنجم این پژوهشنامه در حال حاضر در مرحله صفحه‌بندی و دیگر مراحل فنی چاپ به سر می‌برند و قرار است به نمایشگاه کتاب تهران برسند.



از خلیج فارس

 

نوع مطلب :برگ هایی از خلیج فارس ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

سومین کنگره خلیج فارس ، فرهنگ و تمدن به همت گروه تاریخ دانشگاه تهران با حضور شانزده تن از خلیج فارس پژوهان خارج از کشور و جمعی استادان و پژوهشگران ایرانی در 10 و 11 اردیبهشت در دانشگاه تهران برگزار می شود.


چهارمین جلد پژوهشنامه خلیج فارس به همت پژوهشگران فعال مجتبی تبریزنیا و دکتر عبدالرسول خیر اندیش همزمان با روز ملی خلیج فارس منتشر خواهد شد .


تاریخ مطبوعات دشتستان؛ 1385-1294 خورشیدی

 

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

دشتستان در تاریخ معاصر و تاریخ مطبوعات ایران از جایگاه ویژه‌ و ارزش خاصی برخوردار است. لذا شناسایی مطبوعات این بخش از کشور اهمیت دارد.

این کتاب نشان می‌دهد که مردم دلیر تنگستان و دشتستان از دیر‌باز در عرصه‌ی مطبوعات، حضور و ظهوری چشم‌گیر داشته و با حساسیتی تمام از رهگذر روزنامه‌ها و مجله‌ها، هم در این خطه‌‌ی گرم و آتشین و هم در سایر نقاط توانایی خود را در سرکوبی مظالم و احیای فضائل و نشر اندیشه و فرهنگ ملی و اعتقادی خود به بهترین صورتی ابراز داشته‌اند. «روزنامه‌ی مساوات» و «روزنامه‌ی شفق سرخ» نمونه‌هایی برای اثبات این مدعا است.

از مزایای این اثر این است که خواننده نخست با خطه‌ی دشتستان، پیشینه‌ی تاریخی و جغرافیایی دشتستان و وضع موجود آن می‌گوید، روزنامه‌نگاری در ایران و خارج ایران را اجمالاٌ مرور می‌کند، پیشینه‌ی جراید در استان بوشهر را باز می‌شناسد و در پایان با عنوان روزنامه‌ها، مدیران مسئولان و صاحبان امتیاز و نیز با پژوهش‌نامه‌ها، اعم از هفته‌نامه‌ها، ماه‌نامه‌ها، و سال‌نامه‌ها را می‌شناساند.

زنده یاد  داوود آرچین-نویسنده‌ی برازجانی اثر حاضر- با رنج بسیار تصاویری را فراهم و در کتاب آورده است.

نکاتی درباره‌ی کتاب

کسانی که در عرصه‌ی مطبوعات دشتسان تلاش کرده‌اند معرفی شده‌اند و از این رو از نقد و ارزیابی شخصیت‌های دیگر اجتناب شده است.

افرادی که اهل دشتستان نبوده‌اند اما در مقطعی از تاریخ به پشتوانه‌ی این سرزمین شهرت یافته و به عالم مطبوعات گام نهاده‌‌اند معرفی شده‌اند.

معرفی مطبوعات بر اساس تاریخ انتشار آن‌ها است از این رو جایگاه اجتماعی مدیران آن مورد نظر نبوده است.

برخی از نوشته‌های این کتاب مبتنی بر گفته‌ها است که ممکن از کژی و کاستی مصون نباشد.

از اسناد خصوصی افراد نیز استفاده شده است.

مشخصات کتاب

کتاب در 200 صفحه، به صورت مصور، در تهران، توسط انتشاراتی زوّار، در سال 1386، به تعداد 1100 نسخه، به قیمت 2500 تومان منتشر و به شماره‌ی ‌463868 در کتابخانه‌ی مجلس به ثبت رسیده است.

مجید سائلی

majsaeli@yahoo.com




نشریات زنان از مشروطه تا انقلاب

 

نوع مطلب :عمومی ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

از سوی كتابخانه مجلس منتشر می شود

نشریات زنان از سال 1289 تا 1357 در قالب یک نرم افزار به بازار خواهد آمد.


سید محمد فاطمی‌نژاد با ذکر این خبر در خصوص نرم افزار مجلات زنان گفت:‌ کتابخانه مجلس شورای اسلامی در نظر دارد نرم افزار نشریات زنان را از سال 1289 شمسی تا قبل از سال 1357 تهیه و تولید نماید.


وی تصریح کرد: این نرم افزار شامل صفحات اسکن شده نشریات شکوفه، زنان، نامه بانوان، عالم نسوان، جهان زن، دختران ایران، بانو، قیام زن، زنان مبارز، حقوق زنان، دانش، بانوان خراسان، زنان پیشرو، اطلاعات بانوان، زبان زنان و زن روز است.

قابل ذکر است روزنامه دانش نخستین نشریه‌ای است که بخاطر دفاع از حقوق زن ایرانی و نشان دادن ارزش او در اجتماع صدر مشروطه توسط دختر یعقوب جدید الاسلام همدانی بصورت هفتگی در سال 1289 شمسی چاپ گردید. همچنین روزنامه شکوفه را نیز پس از تعطیل اجباری روزنامه دانش در سال 1329 ق خانم مریم عمید سنایی مزین السلطنه دختر سید رضی رییس الاطبا چاپ کرد و اولین روزنامه رسمی است که توسط بانوان برای بانوان چاپ می‌شد، به مدت شش سال به انتشار خود در تهران ادامه داد که هر دو در این نرم افزار آمده است.

فاطمی‌نژاد با بیان اینکه این نرم افزار سالنامه ویژه زنان را هم در بر می‌گیرد گفت: حجم وسیعی از اطلاعات در بازه زمانی 1289 تا 1357 شمسی در این مجموعه قرار خواهد گرفت و ما امیدواریم نرم افزار نشریات زنان تا نمایشگاه کتاب سال جاری رونمایی شود.

در پایان لازم به ذکر است کتابخانه مجلس این لوح را در راستای کتابخانه تخصصی مطالعات زنان برای استفاده پ‍ژوهشگران این حوزه به بازار عرضه خواهد کرد.



«داستان حسن خان» بر اساس نسخه پیدا شده در گناوه آماده نشر شد

 

نوع مطلب :تاریخ جنوب ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

کتاب «داستان حسن خان» که منظومه‌ای به جای مانده و چاپ نشده از شاعری اهل هرات به نام جنونی است، از سوی دکترسیدجعفر حمیدی شاعر اهل بوشهر تصحیح و آماده چاپ شد.

سیدجعفر حمیدی در این باره به خبرنگار مهر گفت: ماجرای «داستان حسن خان» از یک داستان قدیمی مربوط به دوره صفویه می‌آید که در قالب یک منظومه توسط شاعری اهل هرات به نام جنونی بیان و در واقع سروده شده است.

وی افزود: او (جنونی) که می‌خواسته به کربلا برود، در راه با شاعری اهل خوزستان دیدار می‌کند و همان جا این منظومه بلند را که در واقع یک مثنوی عاشقانه درباره یک پادشاه اهل ایروان به نام حسن خان و یک دختر که پادشاه عاشق او شده است، می‌سراید.

حمیدی اضافه کرد: بر اساس این منظومه 1600 بیتی، در این داستان اتفاقات جالبی برای پادشاه و این دختر روی می‌دهد و به عقیده من از نظر فن شعری بسیار بهتر از منظومه خسر و شیرین سنایی است.

به گفته این مصحح اهل بوشهر، تنها یک نسخه از کتاب «داستان حسن خان» وجود دارد که حدود 50 سال پیش در بندر گناوه یافت شده است.

وی ادامه داد: البته این نسخه بسیار بدخط است، اما من آن را با تمام دشواری‌ها و صرفاً با توجه به اهمیت منظومه «داستان حسن خان» در ادبیات فارسی تصحیح کردم.

حمیدی که سال گذشته با مجموعه شعر «منظومه‌هایی برای خلیج فارس» برنده جشنواره ملی کتاب خلیج فارس شد، اضافه کرد: این منظومه که تاکنون هیچ نسخه‌ای از آن چاپ نشده بود، در یک کتاب 140 صفحه‌ای آماده چاپ شده ولی هنوز آن را به ناشری نداده‌ام.

این مصحح بوشهری همچنین از انتشار کتابی درباره میرمهنا - مبارز مشهور بندر ریگی که هلندی‌ها و انگلیسی‌ها را از جنوب ایران بیرون کرد - در هفته‌های اخیر خبر داد و گفت: عنوان این کتاب حدوداً 400 صفحه‌ای «میرمهنا و بندر ریگ در آثار مورخان خارجی» است که توسط انتشارات حوزه هنری بوشهر منتشر شد.

همچنین به گفته وی قرار است این کتاب در مراسمی که 26 فروردین امسال توسط حوزه هنری بوشهر در این شهر برگزار می‌شود، رونمایی شود.

این شاعر درباره کتاب دیگرش؛ «فرهنگنامه شب و شب قدر» هم گفت: این کتاب را که فرهنگنامه‌ای است درباره همه اشعار و شاعرانی که در شعرشان از واژه شب بهره برده‌اند و تدوین آن سه سال به طول انجامید، به سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد سپرده‌ام که هنوز منتشر نشده است.

حمیدی در ادامه درباره سرانجام کتاب «حافظ نوپرداز» خود هم گفت: این کتاب حدوداً 250 صفحه‌ای را بیش از یک سال است تحویل انتشارات کارنامه داده‌ام، ولی هنوز خبری از آن نیست.

وصلت در سده تظلم، ابراهیم ابراهیم، از خون کبوتران، ابر باران بار، از سایه تا نشان، آینه شروه سرایی، وزیر کشان، تاریخ نگاران، سعدی در کیش، تاریخ اورشلیم، آسیه ملکه مصر، بوشهر در مطبوعات عصر قاجار، داستان سیاوش (پژوهش)، بندر ریگ، چون پایه پنجم، فرهنگنامه بوشهر، سی بوشهر، جانگدازان، ماشین نوشته ها، صد رباعی، صد غزل، صد دوبیتی و دگرگون نامه تعدادی از کتاب‌های منتشرشده از سیدجعفر حمیدی هستند.

توضیحات وبلاگ لیراوی :

داستان حسن خان در حیاتداود و لیراوی مشهور و منسوب به «ملا ولی گاوسفیدی حیاتداودی گناوه ای » است. بنده(علیرضا خلیفه زاده) شهرت (گاوسفیدی) را در اسناد حیاتداود مربوط به دوره ی زند و اوایل قاجار دیده ام. ظاهرا ابتدا این طایفه در اراضی شرقی روستای شول سکونت داشته اند _ که اسناد نیز این را تایید می کند_ سپس به نواحی میانی دهستان حیاتداود آمده اند و سه روستای گاوسفید گپ ، گاوسفیدمیانی و گاو سفید کوچک را بنیان گذارده اند. 

از این داستان زیبای حسن خان دو نسخه توسط اینجانب در اختیار دکتر حمیدی استاد بزرگوار جهت تصحیح ، تعیین نام سراینده ی احتمالی اصلی و انتشار قرار گرفت.

1- نسخه خطی که حدود پنجاه سال پیش از روی نسخه ای قدیمی تر توسط آقای محمد خلیفه زاده استنساخ شده .

2- نسخه ی تایپ شده توسط آقای داریوش بهمنیاری که آن هم جهت تطبیق و تصحیح موارد ناخوانای نسخه ی فوق به استاد دکتر سید جعفر حمیدی تقدیم شد.

من از خوانندگان گناوه ای و اهل لیراوی دو درخواست دارم:

یک:  از کسانی که احتمال دارد نسخه ای دیگر یا اطلاعات بیشتری راجع به سراینده و متن این مثنوی داشته باشند خواهش می کنم آگاهی های خود را ذیل این مطلب بنویسند. زیرا دکتر حمیدی همانطور که در بالا متذکر شده اند سراینده را شاعری با تخلص "جنونی" اهل هرات می داند و این نکته باز جالب است چگونه مثنوی سروده شده توسط شاعر هراتی در نوار ساحلی خلیج فارس مشهور شده و در جایی دیگر نسخه ای از آن نیست؟

درخواست دوم:

اگر از میان خیرین فرهنگ دوست گناوه ای کسی تمایل دارد برای چاپ این اثر ادبی سرمایه گذاری کند می تواند اعلام آمادگی کند تا او را به دکتر حمیدی معرفی کنم. چون بیش از هشت سال است که این اثر آماده ی چاپ است .



سادات بندر امام حسن

 

نوع مطلب :لیراوی شناسی  ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

شجره نامه امام زاده حسن

امام زاده سید حسن فرزند 1- امام زاده عبدالله فرزند2- امام زاده اسماعیل فرزند امام زاده 3- ابراهیم فرزند 4- محمدالاعرج فرزند5-  موسی ابوسجه فرزند6-  ابراهیم اصغر ابن 7- موسی بن جعفر الکاظم  علیه السلام می باشد.
 امام زاده حسن علیه السلام با هفت واسطه به امام موسی الکاظم علیه السلام می رسد .
همان طور که گفته شدامام زاده حسن دارای چهار فرزند پسر بوده اند :
سیدعباس .
سیدمحمود .
 سیداحمد .
سیدمحمد .
 که سیدعباس دو پسر به نام های سیدطالب و سیدحمزه داشته است که این دو پسر امام زاده سیدحسن در جوار مرقدامام زاده سیدعبدالله (شاه عبدالله- بندر مهروبان تاریخی)در مرز استان خوزستان وبوشهر به خاک سپرده شده اند.
          سید طالب هم یک فرزند به نام سیدابراهیم داشته است اکثرا سادات امام زاده سیدحسن از اولاد واعقاب سیدابراهیم بن سیدطالب بن سیدعباس بن امامزاده سیدحسن می باشند که عده ایی از انها سالیان سال است در کنار مرقد مطهر جدشان امام زاده حسن(ع) سکونت گزیده اند.

امام زاده حسن بن امام زاده عبدالله از نوادگان امام موسی کاظم در منطقه لیراوی می باشدفرزندان ان

حضرت عبارتند از :

امام زاده سید صالح عباس.

امام زاده سیدمحمود اصلح.

امام زاده سیدمحمدقطب الدین.

امام زاده سید احمدعلاءالدین.

ساداتیکه در جوار امام زاده حسن هستند اکثرااز دو فرزند ایشان سید صالح عباس و سیدمحموداصلح هستند که مورد احترام اهالی منطقه لیراوی و مخصوصا شهر امام حسن هستند .

نام شهر امام حسن هم برگرفته از جد سادات منطقه لیراوی یعنی شهر امام حسن یا بندرامام حسن می باشد شهر  یا بندر امام حسن درشمال استان بوشهر و درکنار دریای خلیج فارس و منطقه لیراوی مابین  شهرهای بندرگناوه و بندر دیلم قرار دارد.

مطلب فوق را از وبلاگ سادات امام حسن به این آدرس گرفته ام.

                تخمین حدودی سال حضور امامزاده حسن در "بندر سینیز" که بعد ها در دوره ی صفوی به "امامیه "و سپس در دوره قاجار به بندر " امام حسن" مشهور شد.
فاصله ی هر نسل از لحاظ تاریخی 30-25 سال است .
امام موسی کاظم (ع) در روز یكشنبه هفتم صفر سال 128 یا 129 ه.ق. متولد شد.تاریخ شهادت آن حضرت را جمعه هفتم صفر یا پنجم یا بیست و پنجم رجب سال 183 ه.ق. در 55 سالگى گفته‏ اند. پس حداکثر سال تولد امامزاده حسن می تواند سال 360هجری باشد. یعنی در اوج دوره ی عضدالدوله دیلمی ، حالا اگر خودش اولین نفر بوده که در بندر سینیز سکونت گزیده سال های حضورش به طور احتمالی حدود 360 تا 400 هجری می باشد .
بحث فوق برای علاقه مندان به تاریخ بود.
اما اگر سادات امام حسنی لطف کنند شجره ی کاملی در وبلاگشان یا در اختیار وبلاگ لیراوی قرار دهند راهگشای بسیاری از نکته های تاریخی خواهد شد.



محدوده جغرافیایی سکونت لرها

 

نوع مطلب :تاریخ جنوب ،

نوشته شده توسط:علیرضا خلیفه زاده

محدوده جغرافیایی سکونت لرها

محدوده جغرافیایی سکونت لرها شامل قسمت وسیعی از جنوب غربی و جنوب ایران است

که از نواحی بندر بوشهر و نیز" کوهمره سرخی" در جنوب غربی شیراز شروع و تا نواحی مرز ایران

و عراق ادامه می یابد .

این منطقه همچنین از بندر گناوه در مسیر یاسوج ـ لردگان ـالیگودرز ـ ملایر ـ

تویسرکان تا جنوب همدان گسترده شده است .

بر این اساس مناطق لرنشین عبارتند از :

1- استان بوشهر : دهستان های لیراوی ـ دشتستان ـ حیات داود ـ شبانکاره ـ انگالی ـ دیلم - دلوار-  جم و ریز

2- استان فارس : ـ شهرستان ممسنی ـ دهستانهای کامفیروز ـ کاکان  ـ آباده ـ طشک ـ همایجان ـ کوهمره

(سرخه ـ جرقوق ـ نودان) ـ مناطقی از خفر علیا و کربلان ـ خفر (دهستان اردکان) ـ تعدادی از دهات

خشت و کمارج ـ تعدادی از دهات دهستان گله دار ـ تعدادی از دهات ـ سرحد چهاردنگه.


3- استان خوزستان :ایذه ـ مسجد سلیمان ـ بهبهان ـ دزفول ـ شوشتر ـ رامهرمز- هندیجان - ماهشهر

4- استان کهگیلویه و بویر احمد

5- استان چهار محال و بختیاری

6- استان اصفهان : دهستانهای پشت کوه موگوئی ـ  پیش کوه موگوئی ـ چنارود ـ و قسمت جنوبی

شهرستان فریدون شهر

7- استان لرستان

8- استان همدان : شهرستانهای نهاوند ـ ملایر و تویسرکان

9- استان ایلام (قبلا پشت کوه لرستان ):شهرستانهای دهلران ـ دره شهر و آبدانان

 علاوه بر مناطق یادشده گروه هایی از لرها در استانهای زیر سکونت دارند:

10- استان کرمان ـ حوالی جیرفت

11- استان هرمزگان ـ گاوبندی(پارسیان)

12- استان قم ـ

13- استان مرکزی - خمین -

14- استان تهران - ورامین

15- استان قزوین

16- استان البرز( که از تمامی استان های فوق در شهر های مختلف آن کرج - نظرآباد - ساوجبلاغ )

                       نیز زندگی می کنند.



  • تعداد کل صفحات:24 
  • 1  
  • 2  
  • 3  
  • 4  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • ...