تبلیغات
لیـــــــــــــــراوی - معرفی کربلایی محمدقلی شاعری از روستای محمدصالحی

معرفی کربلایی محمدقلی شاعری از روستای محمدصالحی

پنجشنبه 30 مهر 1394 09:53 ق.ظنویسنده : علیرضا خلیفه زاده

 
به قلم استاد غلامرضا کرمی 
شاعر ، نویسنده و مدیر مسئول هفته نامه دریادلان 
معرفی کربلایی محمدقلی شاعری از روستای محمدصالحی 
در پی در خواست یکی از دوستان که خواسته بود چنانچه افراد اطلاعی از زندگی و آثار محمدقلی شاعری داشته باشند مطالبی را درج نمایند لازم دیدم که بخشی از یادداشت ها و دیدگاههای خودم را در مورد این شاعر تقدیم نمایم .
از شاعران برجسته منطقه حیاتداود می باشد. ساکن روستای محمد صالحی بوده و هم اکنون نوادگان او در این روستا زندگی می کنند . تخلص او ناقص حیاتداودی بوده است و درقالب های غزل ، مثنوی ، مسمط و اشعار محلی طبع آزمایی کرده است .
این شاعر حیاتداودی که در دوره ی قاجار می زیسته است منظومه ای تحت تاثیر شاهنامه فردوسی سروده که به در گیری خوانین حیاتداود ، شبانکاره و دیلم پرداخته است .[ مشهور به جنگ نامه کل مح قلی شاعری  سروده در حدود 1310 تا 1313قمری]
در دوران قاجار هیات حاکمه با مبلغ مشخصی مناطق را به خوانین اجاره می دادند و اجاره کننده می بایست از سرزمین اجاره ای خود حفاظت و نگهداری کند . دولت مرکزی نه تنها تعهدی نسبت به مستاجرین خود نداشت بلکه به درگیری های موجود دامن می زد . مثلا در جنگی که بین محمدعلی خان لیراوی و فتح الله خان حیاتداودی در می گیردلشکر فارس به حمایت از فتح الله خان وارد جنگ می شود و عده ای از دولتی ها در خوزستان به حمایت خان لیراوی بر می خیزند . در چنین اوضاع و احوال و دشمنی های منطقه ای که بیش از همه رعیت صدمه آن را می دیده اند و قحط سالی و خشکسالی منطقه مشکلی مضاعف برای مردم بوده ، کسانی هم یافت می شده اند که دلبستگی و عشق و علاقه به شعر و ادبیات نشان دهند . یکی از این افراد مرحوم کربلایی محمد قلی شاعری است که همزمان یا کمی بعداز خانعلی خان اول می زیسته است . اشعاری در قالب های مختلف از این شاعر برجای مانده که تا کنون به طبع نرسیده است . مثنوی معروف وی از نظر تاریخی ، اجتماعی و سیاسی قابل بررسی است . این مثنوی شرح تمام و کمال جنگ های حیاتداود ، لیراوی و شبانکاره است و می توان آن را تاریخ منظوم این در گیری دانست.
 مسمط زیبای این شاعر که جنبه ی پند و اندز دارد در بی ارزشی دنیا سروده شده است مخاطبان را توصیه می کند :
ای برادر غم دین خور که جهان رفت به باد
هرکه شیرین طلبد تیشه خورد چون فرهاد
مطالعه بسیار شاعر در شاهنامه فردوسی باعث شده که نه تنها مثنوی معروف خود را به تقلید از این حماسه بزرگ بسراید بلکه مسمط زیبای ایشان که پر از پند و اندز و دوری از دنیا و اندیشه مرگ می باشد از اصطلاحات و شخصیت های شاهنامه نیز مایه بگیرد .
به کجا رفته فریدون و کیومرث و قباد
تور و تهمورث و هوشنگ کیانی بنیاد
اترت و زادشم وزال و فرامرز و شغاد
جهن و گرسیوز و شیداسب عفریت نهاد
از دغدغه های همیشگی مردم جنوب در کنار ظلم خان ها و هجوم بیگانگان ، قحطی و خشکسالی های طولانی بوده ، این خشک سالی ها که بیشترین ضربه را بر تن بی رمق زارع و رعیت می زده اند در اکثر شعر شاعران جنوب به ویژه" ناقص حیاتداودی " نمود پیدا کرده است.
ای همنفسان تا کی بردل نکشم افغان
خون گشته دل زارع از خشکی دشتستان
نرگش شده پژمرده ، سر زیر بغل برده
زین غم که همی بینم گلشن شده خارستان
خشکیده زبان گل ، داغش به بر بلبل
گوید دهن غنچه ، نم نیست در این بستان
خاشاک شده در گل ، هم زنگل و هم گوپل
نرگس چو رخ لیلی ، خوابیده به گورستان
تب لرزه به هرباغ است ، نیلی به بر زاغ است
زارع جگرش داغ است اردی شده تابستان
آمد پسرم پیشم ، ای باب وفاکیشم
کن تا رمقی داری زن بهر پسر بستان
ناقص " تو در این پستی در فکر عیال هستی
نه راحله بصره ، نه توشه کوهستان
سروده ها و اشعار کربلایی محمدقلی شاعری از پیچیدگی لفظی و معنوی به دور است . به طوری که عموم مردم به مفهوم و محتوای سروده های وی پی برده و به راحتی با شعر و دنیای شاعر ارتباط پیدا می کنند . شاید ذهن و زبان شاعر ناخود آگاه باجریان بازگشت ادبی گره خورده باشد .
گفتنی ها در مورد آثار کربلایی محمدقلی شاعری متخلص به ناقص حیاتداودی زیاد است اگر مجالی دست داد در فرصتی دیگر به شعرهای محلی و طنز این شاعر خواهیم پرداخت.

آخرین ویرایش: پنجشنبه 30 مهر 1394 09:58 ق.ظ

 
یکشنبه 3 آبان 1394 03:24 ب.ظ
سلام و تشکر از معرفی شاعر. نام "مومه صادی" را هم دوست دارم. زیباست.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر